กลไกการเกิดโรคริดสีดวงทวารหนัก

ทวารหนัก เป็นส่วนที่ติดต่ออกมาจากลำไส้ และมาเปิดออกนอกร่างกาย มีความยาวประมาณ 4 ซม. ถูกแบ่งครึ่งออกเป็นสองส่วนโดยเส้นรอบวงที่เรียกว่า แนวเส้นประสาท ส่วนที่อยู่สูงกว่าแนวเส้นประสาท เรียกว่า รูทวารหนัก (Anal canal) ซึ่งจะไม่มีเส้นประสาท และไม่เจ็บปวด

ที่ผนังของรูทวารหนัก จะมีเนื้อเยื่อออกมาเป็นก้อนนูนโดยรอบ เรียกว่า เบาะรอง cushion ซึ่งภายในมีกลุ่มเลือดเส้นเลือดและกล้ามเนื้อ โดยทฤษฎีใหม่ล่าสุดของการเกิดโรคริดสีดวง เชื่อว่า การเบ่งอุจจาระมาก ๆ ภาวะท้องผูก ความดันจากการเบ่งที่สูงขึ้น และอุจจาระก้อนใหญ่ จะดันให้เบาะรอง เลื่อนลงมาเรื่อย ๆ จนยื่นออกมานอกทวารหนัก เรียกว่า ริดสีดวงชนิดภายใน

ส่วนของทวารหนักที่อยู่ต่ำกว่าแนวเส้นประสาท เรียกว่า ปากทวาร(Anal margin) จะมีเส้นประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวดมาเลี้ยง เมื่อเบาะรองจากรูทวารหนักเลื่อนลงมาเรื่อย ๆ จนถึงปากทวารหนักก็จะดันกลุ่มเส้นเลือดและเนื้อเยื่อของปากทวารหนักให้ลงต่ำ และเบียดอออกด้านข้าง จนกลายเป็นก้อนนูนที่ปากทวารหนัก เรียกว่า ริดสีดวงทวารชนิดภายนอก

อาการของริดสีดวงทวารหนัก

1. เลือดสด ๆ ออกมาตามหลังอุจจาระ
2. ก้อนยื่นออกมาจากทวารหนักขณะถ่ายอุจจาระ
3. ทวารหนักเปียกแฉะโดยรอบ ๆ และคัน
4. เจ็บปวดรอบทวารโดยเฉพาะเวลาถ่ายอุจจาระ
5. คลำได้ก้อนที่บริเวณทวารหนัก

ปัจจัยที่ทำให้เกิดริดสีดวงทวารหนัก

1. ท้องผูกเรื้อรัง
2. ท้องเสียถ่ายอุจจาระบ่อย ๆ
3. นิสัยเบ่งอุจจาระมาก เพื่อพยายามเอาอุจจาระก้อนสุดท้ายออก
4. ชอบนั่งถ่ายนาน เช่นอ่านหนังสือไปด้วย
5. ชอบใช้ยาสวนหรือยาระบายพร่ำเพรื่อ
6. หญิงตั้งครรภ์
7. ภาวะตับแข็ง
8. สูงวัย
9. ไม่ทราบสาเหตุ

สำหรับการป้องกัน และการรักษาวิธีใหม่ล่าสุด รออ่านได้วันพรุ่งนี้ครับ