จากประสบการณ์การดูแลรักษาของแพทย์ พบว่า ภาวะน้ำตาลต่ำ เป็นภาวะที่พบได้บ่อยโดยเฉพาะในผู้ที่เป็นเบาหวาน แล้วเกิดเหตุใดเหตุหนึ่งที่แทนที่น้ำตาลจะสูง กลับต่ำ เช่นทานไม่ได้ ฉีดอินสุลิน หรือกินยาเยอะเกินขนาด หรือมีภาวะติดเชื้อ หาตามเวปไซด์ต่าง ๆ ไม่มีที่ใดอธิบาย จึงขอเอามาไว้ที่นี้ จาก ภาควิชาอายุรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ปกติ ร่างกายจะรักษาระดับน้ำตาลในร่างกายให้อยู่ในระดับปกติทั้งก่อน และหลังรับประทานอาหารคือ 60-150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร กลไกนี้ควบคุมโดยหลาย ๆ ฮอร์โมน ที่เรารู้จักกันดี คือ อินสุลิน เป็นตัวช่วยลดระดับน้ำตาลลง
ภาวะระดับน้ำตาลในเลือดต่ำคืออะไร
- ระดับน้ำตาลในเลือดดำต่ำกว่า 40 มกต่อ เดซิลิตร หรือระดับต่ำกว่า 50 ร่วมกับ มีอาการ
- อาการแสดง มี2 อย่างคือ
- อาการจากการกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ ได้แก่ ใจสั่น เหงื่อแตก มือเท้าเย็น มือสั่น หิว หวิว หงุดหงิด ชารอบปาก อ่อนเพลีย เป็นลม
- อาการจากน้ำตาลในสมองน้อย ได้แก่ ปวดหัว สับสน อารมณ์เปลี่ยนแปลงผิดปกติ การหยิบจับหรือเดินเสีย หมดสติหรือชักถ้าเป็นมาก
- ถ้าอาการเกิดเร็ว คนไข้มักมีอาการจากการกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ แต่ถ้าน้ำตาลลดลงอย่างช้า ๆ คนไข้จะมีอาการจากการที่สมองขาดน้ำตาลมากกว่า
สาเหตุของน้ำตาลในเลือดต่ำ
- ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในช่วงงดอาหาร
- เกิดจากการสร้างน้ำตาลน้อยเช่น ขาดฮอร์โมน จากต่อมหมวกไต ขาดเอนไซม์ในการย่อยอาหาร ขาดอาหาร โรคตับ ยาบางอย่าง สุรา
- เกิดจากการใช้น้ำตาลมากไป เช่น อินสุลินที่สูงจากการฉีดที่เกิน เนื้องอกที่สร้างอินสุลิน ยาลดน้ำตาลในเลือดที่กินเกิน ยาบางอย่าง ช๊อค
- ภาวะน้ำตาลต่ำในช่วงภายหลังรับประทานอาหาร
สาเหตุที่พบบ่อย ที่เราเจอบ่อยที่สุด คือในคนไข้เบาหวานที่รับยาลดระดับน้ำตาลในเลือด ไม่ว่าจะเป็นยารับประทาน หรืออินสุลิน แล้วเกิดเหตที่ยาเยอะเกิน หรือผู้ป่วยกินน้อยลง
เมื่อมีผู้ป่วยเบาหวานที่รับยาอยู่ แพทย์มักแนะนำให้ผู้ป่วยสังเกตอาการเหล่านี้ซึ่งถ้ามี วิธีแก้คือให้ดื่มน้ำหวาน หรือน้ำตาลก้อน อาการก็จะดีขึ้น
