การตรวจสุขภาพ: ตรวจสุขภาพ อย่างไร เมื่อไร

1 .การซักประวัติตรวจร่างกายทั่ว ๆ ไป เช่น ชั่งนน. วัดส่วนสูง ดัชนีมวลกาย รอบเอว : ทำตั้งแต่มาครั้งแรก หรือตั้งแต่อายุ 19 ปี ทำทุก 1-3 ปีแล้วแต่ความเสี่ยง ตั้งแต่อายุ 50 ปี ตรวจทุกปี
แพทย์จะให้คำแนะนำในเรื่องโรคอ้วน ความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน ความดัน เส้นเลือดแข็ง การแนะนำการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการงดบุหรี่

2 .การซักประวัติเกี่ยวกับภูมิคุ้มกันโรค ประวัติสภาวะแวดล้อม การกินอาหารสุก ดิบ การอยู่ในแหล่งระบาดของโรค เพศสัมพันธ์ ยาเสพติด และการใช้ยา : ทำตั้งแต่อายุ 19 ปี ทุก 1-3 ปี แล้วแต่ความเสี่ยง
แพทย์จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ วัณโรค พยาธิ

3 .การตรวจคัดกรองสำหรับมะเร็ง : โดยทั่วไป แนะนำให้ตรวจตั้งแต่อายุ 40-50 ปีขึ้นไป ตามความเสี่ยง ความเสี่ยงที่สำคัญก็เช่น ประวัติในครอบครัวเป็นมะเร็ง การสูบบุหรี่ การดื่มเหล้าและการมีเชื้อไวรัสตับอักเสบ(สำหรับมะเร็งตับ)การรับประทานอาหารสุกๆดิบๆ(มะเร็งทางเดินน้ำดี)
ในสุภาพสตรี ตรวจมะเร็งเต้านมโดยวิธีการตรวจเอง ให้แพทย์คลำ หรือทำเอกซเรย์เต้านมตั้งแต่อายุ 40 ปี ช่วงอายุก่อนจากนี้อาจตรวจทุก 3 ปี แล้วแต่ความเสี่ยง
ตรวจมะเร็งปากมดลูก แนะนำให้ทำได้ทุกวัยเฉพาะผู้มีประวัติเพศสัมพันธ์ โดยการตรวจภายใน และป้ายปากมดลูกไปตรวจ (pap smear) ตั้งแต่อายุ 35 ปีขึ้นไป (บางที่แนะนำให้ตั้งแต่ 20 ปี ขึ้นไป และมีความเสี่ยงเช่นมีบุตรหลายคน หรืออาชีพที่ต้องมีเพศสัมพันธ์บ่อย หรือเป็นโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์บ่อย)ทำทุกปี ติดกัน 3 ปีถ้าปกติ หลังจากนั้นทุก 3 ปี หลังจากอายุ 50-65 ปี ทำทุกปี
ในสุภาพบุรุษตรวจมะเร็งต่อมลูกหมากโดยการตรวจทางทวารหนัก มักทำในผู้สูงอายุ หรืออายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป หรือมีความเสี่ยงเช่น การมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก การกินอาหารที่มีไขมันสัตว์มาก การผ่าตัดทำหมันชาย หรือบางเชื้อชาติเช่น คนผิวสีนิโกร ยกเว้นชาวเอเชีย เป็นต้น (อ้างอิงhsph.harvard.edu)การตรวจเลือดหาสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า PSAมักทำในกรณีคนไข้เสี่ยงสูง อายุมากกว่า 65 ปี หรือมีอาการสงสัยเช่นปัสสาวะขัด หรือเอาไว้ติดตามผลการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก เจาะตรวจทุกปี
ตรวจมะเร็งปอดโดยการตรวจร่างกายและเอกซเรย์ปอด มักไม่ได้ทำเป็นประจำสำหรับบุคคลทั่วไป แต่ในกรณีมีความเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่ ประวัติครอบครัว หรืออยู่ในสถานที่ที่มีมลภาวะบางอย่างอยู่มาก โดยการเอกซเรย์ปอดทุก 1-3 ปี
ในทั้งสองเพศมะเร็งลำไส้ใหญ่โดยการตรวจเม็ดเลือดในอุจจาระ และการตรวจร่างกาย มักทำในผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ถ้าอยู่ในกลุ่มเสียง เช่น มีญาติสายตรงเป็น แนะนำให้ตรวจตั้งแต่อายุ 20 ปี ทุก 3 ปี และอาจส่องกล้องตรวจภายในลำไส้ใหญ่ทุก 10 ปี
มะเร็งผิวหนังและช่องปากมักตรวจตั้งแต่อายุ 50 ปีขึ้นไป
4 .การตรวจอื่น ๆ เช่น
วัดความดัน : ตรวจเมื่อมาพบแพทย์ทุกครั้ง
ตรวจน้ำตาลในเลือด (fasting blood sugar) : ตรวจทุก 3-5 ปี หรือทุก 1-3 ปีถ้ามีความเสี่ยง เช่น อ้วน ประวัติครอบครัวสายตรงเป็นเบาหวาน มีความดันโลหิตสูง หรือมีโรคไขมัน เกาท์
ตรวจไขมันในเลือด โคเลสเตอรอล และ ไตรกลีเซอร์ไรด์ ( cholesterol , triglyceride) : ตรวจทุก 3-5 ปี หรือทุก 1-3 ปี ถ้ามีความเสี่ยงเช่น มีเบาหวาน อ้วน ความดันโลหิตสูง ญาติสายตรงเป็นโรคไขมัน เส้นเลือดหัวใจตีบ หรือเป็นอัมพาต อัมพฤกษ์ ประวัติการรับประทานไขมัน กินดีอยู่ดี
ตรวจหัวใจและคลื่นหัวใจในขณะพัก ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี มีความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจ เช่น อ้วน เบาหวาน ความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ และมีประวัติญาติสายตรงเป็นโรคหลอดเลือด อัมพาต อัมพฤกษ์

5 .การตรวจคัดกรองภาวะติดเชื้อต่าง ๆ
การตรวจไวรัสตับอักเสบ บี และ ซีตรวจเป็นระยะตามความเสี่ยงเช่นมีประวัติสำส่อน เคยได้รับเลือด อยู่ในแหล่งระบาดของโรค หรือเป็นการตรวจครั้งแรกที่มาพบแพทย์ และไม่มีประวัติตัวเหลืองตาเหลือง หรือไม่เคยได้วัคซีนมาก่อน หรือในหญิงตั้งครรภ์
ตรวจภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัสเอดส์(anti HIV)ตรวจเป็นระยะตามความเสี่ยงเช่น มีประวัติสำส่อนเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน เคยได้รับเลือด หรือบุคคลที่ทำงานมีโอกาสสัมผัสเชื้อสูง เช่นบุคลากรทางการแพทย์
วัณโรค ตรวจโดยการ เอกซเรย์ปอด ตรวจเป็นระยะ1-3 ปี ตามความเสี่ยง เช่นมีประวัติบุคคลในครอบครัวที่สัมผัสกันอย่างใกล้ชิด เช่นนอนในห้องเดียวกัน เป็น บุคลากรทางการแพทย์ หรือโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ุ6 . การตรวจตา ตรวจหู :
ตรวจตา วัดความดันตา สายตา ตั้งแต่อายุ 20 ปี แล้วแต่ความเสี่ยง ทุก 3 ปี หลังจากอายุ 40 ปี ตรวจทุกสองปี และตรวจทุกปีตั้งแต่อายุ 65 ปีขึ้นไป
ตรวจหู และการได้ยิน ตามความเสี่ยงเช่น ทำงานในที่เสียงดัง อาจต้องตรวจทุกปี หรืออายุมากกว่า 50 ปี ตรวจทุกปี

ึ7 . การตรวจอื่น ๆ ในประชากรกลุ่มเสี่ยงอื่น ๆ เช่น
รับประทานปลาดิบ ภาคอิสานตรวจอุจจาระหาไข่พยาธิ
เคยได้รับรังสีหรือผ่าต่อมธัยรอยด์ตรวจการทำงานต่อมธัยรอยด์
ทำงานเกี่ยวข้องกับสุขภาพและ
ความปลอดภัยของผู้อื่น เช่นขับรถสิบล้อตรวจหาสารเสพติด
โรคตับอักเสบเรื้อรังตรวจหาสารมะเร็งตับ,อัลตราซาวด์
ประวัติครอบครัวโลหิตจางตรวจชนิดของ ฮีโมโกลบิน
สตรีวัยหมดประจำเดือน ที่มีภาวะเสี่ยง
ต่อภาวะกระดูกพรุน เช่น นนตัวน้อย
ได้รับยากดภูมิคุ้มกันระยะยาวตรวจวัดความหนาแน่นของกระดูก

ข้อมูลอ้างอิงhttp://www.hsph.harvard.edu