สุขภาพไทย Thaihealth

ในภาวะ prediabetes นี้ คือยังไม่เป็นเบาหวานมีระดับน้ำตาลที่ยังสูงไม่ถึงขั้นเบาหวาน แต่สูงกว่าปกติ จากข้อมูลระบาดวิทยา พบว่า มีผู้ใหญ่ชายถึง 1 ใน 10 คน หรือ หญิง 1 ใน 25 คน ในอาย 12-19 ปี อยู่ในภาวะนี้ ซึ่งพบว่ามากพอดู แต่ยังไม่มีข้อมูลชัดเจนในคนไทยครับ

ภาวะ prediabetes ซึ่งตอนนี้ขอเรียกว่า ระดับน้ำตาลสูงกว่าปกติ นั้น ไม่จำเป็นต้องกลายไปเป็นเบาหวาน โดยเฉพาะ ถ้าคุณรู้วิธีในการปฏิบัติตน จะช่วยให้ดับน้ำตาลกลับสู่ปกติได้ แต่ถ้าไม่รู้ตนเอง จะมีความเสี่ยงเป็นเบาหวานสูงกว่าปกติ และเสี่ยงต่อการมีโรคแทรกซ้อนเท่าๆเบาหวาน

การวินิจฉัย

ส่วนใหญ่คนไข้จะทราบว่าตนเองเป็น prediabetes หรือน้ำตาลสูงกว่าปกติ ก็เมื่อไปตรวจร่างกายและพบโดยบังเอิญ เช่น การตรวจก่อนผ่าตัด แต่ ตามเกณฑ์ของ สมาคมแพทย์เบาหวานอเมริกัน แนะนำให้คุณตรวจเลือดหาน้ำตาลในเลือดเมื่ออายุมากกว่า 45 ปีไปเลย ไม่ต้องรอให้ไปพบโดยบังเอิญ การตรวจมีสองแบบ ที่จะวินิจฉัยภาวะนี้คือ ตรวจน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหารตอนเช้า หรือ FPG (fasting plasma glucose) หรือ ตรวจโดยการดูระดับน้ำตาลหลังจากทดสอบกินน้ำตาลกลูโคส GT(glucose tolerance test)

ระดับ น้ำตาลขณะอดอาหารของคนปกติจะอยู่ในช่วง 70-100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ถ้า อยู่ในช่วง 101-125 ก็จะอยู่ในภาวะ สูงกว่าปกติ prediabetesแบบ IFG หรือ impaired fasting glucose ถ้าสูงกว่า 126 ก็จะเป็นเบาหวาน

การทดสอบโดยการกินน้ำตาลหรือ GT ให้กินน้ำตาล 75 กรัมและวัดระดับน้ำตาลในสองชม. ถ้าสูงในช่วง 140-199 มิลลิกรัม/ดล. ถือว่าอยู่ในระดับสูงกว่าปกติ prediabetes

อาการและอาการแสดง

ภาวะน้ำตาลชนิดนี้ ไม่มีอาการ แต่ให้คุณมองหาอาการที่แสดงว่าคุณเป็นเบาหวานแบบจริงๆ คือ

• กระหายน้ำบ่อย
• ปัสสาวะบ่อยโดยเฉพาะกลางคืน
• หิวบ่อย
• นน.ขึ้น
• เลีย
• ตามัว
• แผลหายช้า
• มือเท้าชา
• เหงือกอักเสบบ่อยๆ
• ติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ หรืออวัยวะสืบพันธ์บ่อยๆ

สาเหตุ

ไม่ทราบแน่ชัด แต่ปัจจัยหลักก็คือ ร่างกายตอบสนองต่อระดับน้ำตาลในเลือดที่ขึ้น ช้ากว่าปกติ เช่นมีการตอบสนองต่ออินสุลินต่ำกว่าปกติ(ภาวะดื้ออินสุลิน) โดยเฉพาะ คนที่นน.เกิน อ้วนลงพุง และออกกำลังกายน้อย (ซึ่งปัจจุบัน คนไทยเป็นเยอะขึ้นจนต้องออกมารณรงค์ในเรื่องนี้กัน ดังจะกล่าวต่อไป)

ปัจจัยเสี่ยง

• ประวัติครอบครัว ถ้ามีญาติสายตรง เป็นเบาหวานชนิดที่ 2
• นน.ตัว ถ้ามาก แสดงถึงไขมันที่มาก และ ส่งผลให้เกิดภาวะดื้ออินสุลิน
• ออกกำลังกายน้อย
• อายุที่สูงขึ้น
• เชื้อชาติ เช่น ผิวสี จะมีความเสี่ยงมากกว่าผิวขาว
• การเคยมีภาวะน้ำตาลสูงขณะตั้งครรภ์ เป็นปัจจัยเสี่ยงอันหนึ่ง
• มีบุตรที่มีนน.ตัวสูง จากสถิติ พบว่า หญิงที่มีบุตรแรกคลอด นน.ตัวสูงกว่า 9 ปอนด์ เสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้

การดูแลตนเอง

• แค่ลดนน.ตัวลงมา 5% ก็สามารถทำให้ระดับน้ำตาลดีขึ้นมาก
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• พบแพทย์ เพื่อตรวจน้ำตาล และเมื่อจำเป็น รับประทานยา
• รับประทานอาหารที่ถูกสุขลักษณะและประกอบไปด้วยไขมันและคาร์โบฮัยเดรทที่ไม่สูงเกินไป

นพ.กิจการ จันทร์ดา