สมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก มีพระนามเดิมว่า สมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า พระราชสมภพเมื่อวันที่ ๑ มกราคม ๒๔๓๔ และสวรรคตเมื่อวัน
ที่ ๒๔ กันยายน ๒๔๗๒ การศึกษาในเบื้องต้น ได้ทรงศึกษาวิชาทหารเรือ ณ ประเทศเยอรมัน จากนั้นเสด็จกลับเข้ามารับราชการในกองทัพเรือ ต่อมาทรงมีอาการประชวรเรื้อรังไม่ทรงสามารถรับราชการหนักเช่นการทหารเรือได้ ประกอบกับทรงสนพระทัยในกิจการทางด้านการแพทย์ จึงทรงพระอุตสาหะเสด็จไปศึกษาวิชาการสาธารณสุขและวิชาแพทย์ ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา ทรงสอบได้ประกาศนียบัตรการสาธารณสุขและปริญญาแพทยศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต เกียรตินิยม จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

              พระองค์ได้ทรงประกอบพระกรณียกิจทางด้านการแพทย์และการสาธารณสุขไว้อย่างมากมาย อาทิเช่น

๑. เป็นอาจารย์สอนนักศึกษาแพทย์
๒. ทรงช่วยเหลือในการขยายกิจการของโรงพยาบาลศิริราช
๓. ประทานทรัพย์สินส่วนพระองค์จัดสร้างตึกคนไข้และจัดหาที่พักสำหรับพยาบาลได้อยู่อาศัย
๔. ทรงบริจาคทรัพย์เป็นทุนสำหรับส่งนักศึกษาแพทย์และนักเรียนพยาบาลไปศึกษาต่อ ณ ต่างประเทศ
๕. ประทานเงินเพื่อใช้ในการจัดหาเครื่องมือเครื่องใช้สำหรับปฏิบัติการให้แก่โรงพยาบาล
๖. เป็นผู้แทนรัฐบาลติดต่อกับมูลนิธิรอคกี้เฟลเอเล่อร์  สาขาเอเซียบูรพา   ในการปรับปรุงการศึกษา และวางมาตราฐานจนสามารถรับรองกิจการแพทย์ของประเทศได้
๗. ทรงอุทิศเวลาส่วนใหญ่ในการรักษาพยาบาลผู้ป่วยด้วยพระองค์เอง

            สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนกสวรรคตเมื่อ วันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๗๒ ด้วยความระลึกในพระมหากรุณาธิคุณ ผู้ที่ได้รับทุนของพระองค์ไปศึกษา ณ ต่างประเทศ ผู้ที่เคยได้รับพระมหากรุณาในประการอื่นๆ จึงได้รวบรวมเงินจัดสร้างพระรูปประดิษฐานไว้  ณ    โรงพยาบาลศิริราช โดยมอบให้กรมศิลปากรเป็นผู้ดำเนินการสร้าง และมีศาสตราจารย์ศิลป พีรพศรี เป็นผู้ควบคุมงาน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินทรงกระทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ ๒๗ เมษายน พ.ศ. ๒๔๙๓

             ในวันที่ ๒๔ กันยายน ๒๔๙๓ อันเป็นวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ นักศึกษาแพทย์ได้ริเริ่มจัดงานขึ้นเป็นครั้งแรก โดยมีพิธีวางพวงมาลาถวายบังคมพระรูป พร้อมทั้งอ่านคำสดุดีพระเกียรติ เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์

บรรณานุกรม 

วรนุช อุษณกร. ประวัติวันสำคัญที่ควรรู้จัก. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, ๒๕๔๓.

ภาพประกอบ

http://www.si.mahidol.ac.th/