เยื่อหุ้มปอดอักเสบ ( Pleuritis / Pleurisy )
 เยื่อหุ้มปอดอักเสบ หมายถึง การอักเสบของเนื้อเยื่อที่หุ้มอยู่รอบๆเนื้อปอด (pleura) ซึ่งอาจเกิดจากสาเหตุต่างๆ และมีความรุนแรงมากน้อยแตกต่างกันไป ผู้ป่วยจะมีลักษณะอาการที่เด่นชัดคือ เจ็บแปลบที่บริเวณหน้าอก ( ตรงตำแหน่งที่เยื่อหุ้มปอดอักเสบ )  คล้ายเข็มแทง เฉพาะเวลาหายใจเข้าลึกๆ ไอหรือจาม ทั้งนี้เนื่องจากมีการยืดตัวของเยื่อหุ้มปอดที่กำลังอักเสบ เราเรียกว่าอาการเจ็บหน้าอกในลักษณะนี้เรียกว่า อาการเจ็บหน้าอกจากเยื่อหุ้มปอด (pleuritic pain)
สาเหตุ
 เกิดจากการติดเชื้อไวรัส เช่น กลุ่มเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคติดเชื้อของทางเดินหายใจ (พบในคนหนุ่มสาวที่สุขภาพทั่วไปแข็งแรงดี อาการมักไม่รุนแรงและหายได้เองภายใน 3-5 วัน),
ไวรัสกลุ่มค็อกแซกกีบี (coxsackie B virus) ทำให้เกิดโรค “pleurodynia” หรือ “Bornholm  disease” ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง เจ็บหน้าอกนานครั้งละ 15-30 นาที อาจมีอาการหายใจเร็วมักเป็นอยู่นาน 2-4 วัน)
 บางรายอาจเกิดจากปอดอักเสบ , วัณโรคปอด , ฝีปอด (lung abscess), เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ (pericarditis) ซึ่งมีการอักเสบลุกลามมาที่เยื่อหุ้มปอด สาเหตุเหล่านี้จำเป็นต้องส่งโรงพยาบาล เพื่อตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาอย่างรวดเร็ว
 บางรายอาจเกิดจากสาเหตุรุนแรง เช่น ภาวะสิ่งหลุดอุดตันหลอดเลือดปอดแดง (pulmonary embolism) มักเกิดในผู้สูงอายุ, คนอ้วน, หญิงตั้งครรภ์ หรือหลังคลอดบุตร หญิงที่กินยาคุมกำเนิด, ผู้ป่วยหลังผ่าตัด, ผู้ป่วยกระดูกสะโพกหรือต้นขาหัก, ผู้ป่วยที่นอนบนเตียงนานๆ (ไม่ค่อยได้เคลื่อนไหว) เป็นต้น สิ่งหลุด (embolus) ที่อุดตันมักเป็นลิ่มเลือด (มักเกิดขึ้นในหลอดเลือดดำในบริเวณเท้า และหลุดลอยเข้าหัวใจ  ไปที่หลอดเลือดแดงปอด) บางรายอาจเกิดจากน้ำคร่ำ (เช่นหญิงหลังคลอด) ไขกระดูก (เช่น กระดูกหัก) หรือฟองอากาศ (เช่น การฉีดยา, การให้เลือดหรือน้ำเกลือที่มีฟองอากาศปน) ผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรง (มักเจ็บแปลบแบบเยื่อหุ้มปอดอักเสบ) หายใจหอบ, ไอเป็นเลือด, เป็นลม, อาจมีไข้ ถือเป็นภาวะร้ายแรงที่อาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตอย่างกะทันหันแบบเดียวกับภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตาย 
 นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากภาวะมีน้ำหรือหนองในโพรงเยื่อหุ้มปอด , ภาวะปอดทะลุ , ฝีตับ, กระดูกซี่โครงหักตำถูกเยื่อหุ้มปอด เป็นต้น
อาการ
 มักมีอาการเจ็บแปลบเพียงชั่วไม่กี่วินาทีตรงหน้าอกซีกใดซีกหนึ่ง เป็นบางครั้งบางคราวเฉพาะเวลาหายใจเข้าลึกๆ เวลาไอหรือจาม ถ้ากลั้นลมหายใจหรือหายใจค่อยๆ จะไม่มีอาการแต่อย่างใด
 ถ้าเกิดจากไวรัสที่มีอาการไม่รุนแรง ผู้ป่วยมักมีอาการทั่วไปเป็นปกติดี สามารถทำงานได้ และมักมีอาการเพียง 2-3 วัน (มักไม่เกิน 5 วัน) ก็หายได้เอง
 ถ้าเกิดจากสาเหตุอื่นๆ อาจมีไข้สูง, เจ็บหน้าอก รุนแรง  หรือตลอดเวลา, เป็นลม, หายใจหอบ, น้ำหนักลด หรือไอเป็นเลือดร่วมด้วย

สิ่งตรวจพบ
 ในรายที่ไม่รุนแรง การตรวจร่างกายมักไม่พบสิ่งที่ผิดปกติ รวมทั้งการใช้เครื่องฟังตรวจปอดและหัวใจก็เป็นปกติ
 ในรายที่มีสาเหตุเกี่ยวกับปอดหรือสาเหตุที่ร้ายแรงอาจตรวจพบอาการอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น ไข้สูง หอบ ช็อก ใช้เครื่องฟังตรวจปอดอาจมีเสียงกรอบแกรบ (crepitation) หรือเสียงหายใจค่อยเนื่องจากภาวะมีน้ำหรือหนองในโพรงเยื่อหุ้มปอด  ฯลฯ
การรักษา
1. ถ้าเจ็บแปลบเพียงไม่กี่วินาที่เป็นครั้งคราวไม่มีอาการไข้และหายใจเป็นปกติ ให้ยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตอรอยด์ , ถ้าไอมากและทำให้เจ็บหน้าอก ให้กินยาระงับการไอ-โคเดอิน  30 มิลลิกรัม ทุก 8 ชั่วโมง, ถ้าไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน ควรส่งเอกซเรย์ และตรวจพิเศษเพิ่มเติมอื่นๆ
2. ถ้าเจ็บหน้าอกรุนแรง ช็อก มีไข้สูง ไอเป็นเลือด น้ำหนักลด หายใจหอบเหนื่อยหรือแน่นอึดอัด ใช้เครื่องฟังตรวจปอดมีเสียงกรอบแกรบ หรือเสียงหายใจค่อยควรส่งโรงพยาบาลโดยเร็วเพื่อตรวจหาสาเหตุ (เช่น เอกซเรย์ปอด) ให้แน่ชัด และให้การรักษาไปตามสาเหตุที่พบ
ข้อแนะนำ
1. เยื่อหุ้มปอดอักเสบมีสาเหตุและความรุนแรงต่างๆ กัน จึงควรซักถามอาการและตรวจร่างกายอย่างถี่ถ้วน ก่อนจะวินิจฉัยว่าเป็นภาวะที่ไม่รุนแรงและให้การรักษาตามอาการ ควรติดตามอาการของผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด ถ้าไม่ดีขึ้น หรือสงสัยมีความผิดปกติ ก็ควรจะส่งตรวจพิเศษเพิ่มเติม
2. อาการเจ็บแปลบที่หน้าอกเวลาหายใจเข้าลึกๆ ไอหรือจาม นอกจากเยื่อหุ้มปอดอักเสบแล้ว ยังอาจเกิดภาวะกระดูกซี่โครงหัก (มักมีประวัติได้รับบาดเจ็บ) หรืออาการเจ็บกล้ามเนื้อหรือกระดูกบริเวณหน้าอก ผู้ป่วยกลุ่มนี้เวลาเอี้ยวตัวหรือกดถูกบริเวณที่ปวดจะมีอาการเจ็บมากขึ้น ถ้าให้การรักษาด้วยยาบรรเทาปวดหรือยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่
สเตอรอยด์ แล้วไม่ดีขึ้นใน 7 วัน หรือเจ็บรุนแรง ก็ควรตรวจพิเศษเพิ่มเติม

โรค,อวัยวะ,disease

สงวนลิขสิทธิ์ © โดย สุขภาพ thaihealth ข่าว ดูทีวี โรค - (6131 คนอ่าน)